gorawino 027m.jpg
Image

Gadu-Gadu, Kontakt

gg 5872752
administrator Tadeusz, tdach@go2.pl

Przyjazne strony

Image
powered_by.png, 1 kB
Starnin w XIX wieku. Utwórz PDF Drukuj Poleć znajomemu
Autor: Tadeusz Dach   
Image Jak wyglądało życie dawnych mieszkańców Starnina, czym się zajmowali, czy była tam szkoła i kościół? Na te i inne pytania można sobie obecnie odpowiedzieć na podstawie dostępnej literatury i dokumentów znajdujących się w archiwach.

            W XIX wieku Starnin należał, w różnych okresach, do kilku różnych powiatów tzw. rejencji koszalińskiej ( Regierungsbezirk Köslin), do 1815 roku do powiatu Gryfice, następnie do największego powiatu rejencji koszalińskiej , tzw. Księstwa (Fürstentum), a po jego podziale w 1872 r. do powiatu Kołobrzeg-Karlino (Kreis Kolberg-Körlin). Jednocześnie w tym okresie miejscowość Starnin wraz z Rymaniem należała do gminy ewangelickiej w Rzesznikowie. Pastor zamieszkiwał w Rzesznikowie gdzie był kościół parafialny, natomiast w Starninie i Rymaniu były kościoły filialne. Do kościoła w Starninie należała również miejscowość Kinowo.

        Struktura własności ziemskiej ulegała znacznym zmianom na przestrzeni XIX wieku. W 1876 r. w miejscowości można było wyróżnić własność dworską (1476,5 ha) oraz własność chłopską (265,75 ha), a także oznaczona jako inna ( 6,75 ha). Należy zaznaczyć, że część Starnina stanowiła tzw. gminę wiejską (chłopską). W 1854 r. było 12 chłopów posiadających własne gospodarstwa rolne ( w tym 6 pełnych i 6 półchłopów) oraz jeden rzemieślnik.  Trzydzieści lat później, w 1884 r. na 53 rodziny było już 20 gospodarzy rolnych (w Rzesznikowie tylko 8, a w Rymaniu nie było żadnego gospodarza), 5 – określano jako handlarzy, rzemieślników, najwięcej było tzw. komorników tj. pracujących na folwarkach, bo aż 40 osób.  W latach dziewięćdziesiątych XIX wieku, majątki ziemskie ulegały stopniowej parcelacji i 1892 roku, również w Starninie został on zlikwidowany.

            W XIX wieku w Starninie dalej istniał zamek rodu Manteufllów, nazywany  "Manteuffelburg". Był on własnością tego rodu aż do 1880 roku. Budowla była dość duża, posiadała cztery kondygnacje oraz piwnice. Łącznie było w zamku ok. 30 różnych pomieszczeń.   

    Zamek był wykorzystywany na przestrzeni wieków do różnych celów (zobacz art. „Historia Starnina”). Podczas oblężenia Kołobrzegu przez wojska francuskie w latach 1806-1807, mieszkał w nim komendant wojsk francuskich. W tym okresie też, w zamku mieściły się magazyny amunicji. W 1850 roku kapitan Manteuffel, przekazał zamek w zarządzanie majorowi von Frankenberg. Przy pierwszym podziale ziem rycerskich w 1880 roku, zamkiem oraz częścią ziem zarządzał i był właścicielem Otto Keup. Po drugim i trzecim podziale (w 1893 i 1895 roku) ziem właścicielem był Wilhelm Jachow z Kiełpina. Następnie zamek w 1905 roku, podczas czwartego (ostatniego) podziału ziem został sprzedany  mistrzowi rzeźnickiemu z Karlina Robertowi Brehmer. Ten wynajął zamek dla dziesięciu rodzin wojskowych. Wczesną wiosną 1919 roku zamek i część gruntów kupił Stenzel von  Brügemann   z Kinowa, który już latem sprzedał posiadłość   z resztkami gruntów w Kinowie  Reinholdowi Ahrendt z Berlina. Zamek w tym okresie został odnowiony.   

      W 1864 było tam zamieszkałych 38 budynków usytuowanych wzdłuż drogi oraz rozbudowana posiadłość rycerska  należąca od ponad 500 lat do rodziny Manteuffel. Rodzina Manteuffel posiadała również liczne dobra w Gorawinie i innych miejscowościach (zob. historia Gorawina). W 1890 roku posiadłość ta została sprzedana urzędnikowi (konsulowi) z Kołobrzegu o nazwisku Lehment. Z kolei w 1891 roku, poprzez sprzedawcę majątkowego Heinrichsdorffa ziemia została częściowo rozparcelowana. W latach 1895 - 1901 ówczesny właściciel resztek posiadłości Starnina, Wilhelm Jachow podzielił ziemię i w ten sposób powstał Nowy Starnin. Poprzez te podziały i parcelację ziemi, bardzo szybko urosła liczba ludności w Starninie. Już w 1905 roku było tam 81 zamieszkałych domów.

            Jak na tym tle wyglądała liczba ludności w Starninie? W 1846 roku  było 396 osób należących do kościoła ewangelickiego. W roku 1895 było już 583 osoby, w 1940 r. było 775 osób (najwięcej było w roku 1939 – 829 osób). Dane te dotyczą wyznawców religii protestanckiej. Do innych wyznań, w tym okresie, należało bardzo mało osób. Np. w Starninie w 1865 roku zamieszkiwały trzy rodziny żydowskie i jedna w Kinowie. 

 

Opracował Tadeusz Dach na podstawie informacji  ze strony: "Sternin und Familie Trieglaff" (http://www.sternin.de/) oraz monografii Lecha Bończy -Bystrzyckiego "Gmina ewangelicka w Rzesznikowie w XIX wieku".
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Święta!

Image

Imieniny

18 Grudnia 2018
Wtorek
Imieniny obchodzą:
Bogusław, Gracjan,
Gracjana, Laurencja,
Wilibald, Wszemir
Do końca roku zostało 14 dni.

Programy tv

Gościmy

Odwiedza nas 2 gości





© 2018 gorawino.net :: Joomla! i J!+AL jest Wolnym Oprogramowaniem wydanym na licencji GNU/GPL.