Grodzisko Starnin
Autor: Edmund Ka?mierski   

Z otch?ani wieków 

 

  Image   Na terenie Gminy Ryma? znajduj? si? dwa dawne grodziska: Ryma? i Starnin. Pierwsze z nich przedstawi?em ju? we wcze?niejszym artykule , teraz kolej na  grodzisko Starnin. Na pocz?tku potrzebne jest wyja?nienie, ?e w wielu ?ród?ach historycznych grodzisko to jest okre?lane w ró?ny sposób. Ze wzgl?du na po?o?enie mo?na spotka? si? z okre?leniem zamek Kie?pin (Kölpin) lub Nowy Kie?pin – szczególnie w ?ród?ach z lat  wcze?niejszych. Pó?niej okre?lano to miejsce jako grodzisko Starnin. Obecnie, archeolodzy okre?laj? je równie?, jako grodzisko Starnin.

         Na niemieckiej mapie z 1942 roku nr 2058(Kölpin), miejsce dawnego grodu oznaczono jako „K.D. Burghügel” (zamek warowny na pagórku). Spotka?em si? równie? z okre?leniami: BurgWall oraz Wasserburg. Grodzisko jest po?o?one na podmok?ych ??kach, rozci?gaj?cych si? wzd?u? rzeki Mo?stowy (Molstow). Na mapie zaznaczy?em je jako „1”.

Mapa okolic Starnina
Mapa okolic Starnina

          Jest to teren trudnodost?pny, prawie bagienny, le?y w meandrze rzeki,  wskazuje na typowo obronny charakter tego miejsca. Grodzisko w Starninie jest chronologicznie zwi?zane z pograniczem wczesnego ?redniowiecza i ?redniowiecza. Zaliczane jest do typu sto?kowatego, nizinnego o wymiarach 70 x 40 m i wysoko?ci wa?ów do 4 m. Wa?y i majdan (wn?trze) grodziska poro?ni?te s? g?sto drobnym drzewostanem. Przerwa w wale w kierunku prostopad?ym do koryta rzeki, odleg?ej oko?o 100 m ?wiadczy, ?e w tym miejscu mog?a by? brama. We wn?trzu warowni mo?na spotka? porozrzucane kamienie ró?nej wielko?ci oraz fragmenty cegie? tj. budulec po dawnym zamku. Na pocz?tku XX wieku pastor Robert Krohn znalaz? w opisywanym obiekcie m.in. nó?, podkow?, ko?ci zwierz?ce, pó?no?redniowieczne skorupy naczy? (Monatsblätter  ). Równie? ksi?dz W?adys?aw ??ga w swoim opracowaniu zatytu?owanym „Kultura Pomorza we wczesnym ?redniowieczu na podstawie wykopalisk" z roku 1930, odnotowa?: „Sternin. Grodzisko wy?ynne”. Trudno jest dotrze? do tego miejsca.

Po raz pierwszy by?em tam w 2007 roku i z tego roku pochodz? publikowane zdj?cia.

Widok na dawne grodzisko
Widok na dawne grodzisko
 

         Typ grodziska, jak i jego chronologia wskazuje, ?e w tym miejscu by? zamek (Kie?pin), który by? dzie?em rycerzy obdarowanych dobrami ziemskimi i immunitetami. Pochodzili oni z rodu Manduvel (pó?niej Manteuffel ), nap?ywowych rycerzy niemieckich. Wywodzi? mi?li si? z rodu de Querne. Jednak pochodzenie Manteufflów nadal uznaje si? za nie do ko?ca znane, ze wskazaniem Westfali za najbardziej prawdopodobn? ich ojczyzn?. Z tego rodu, rycerz Hennig posiada? lenno w Kie?pinie le??cym na wschód od Gryfic i pozostawa? w s?u?bie ksi?cia Bogus?awa IV (wzmianka z 1299 roku). Rycerze Henryk, Micha? i Gerard (Manteuffel) w dniu 21.04.1315 roku zobowi?zali si? wobec kapitu?y w Kamieniu uiszcza? podatek ?anowy ze swej wsi Kie?pino (Culpin, potem  Kölpin). To pierwsza znana ich posiad?o??, w której byli lennikami klasztoru premonstratensów z Bia?oboków (Belbuck) ko?o Trzebiatowa (Treptow a.Rega). Jeden z nich rycerz Micha?, by? w 1328 roku patronem kie?pi?skiego ko?cio?a.    Image

           Manteufflowie chyba ju? w pierwszej po?owie XIV wieku do??czyli do najbardziej znacz?cego rycerstwa zamkowego ( Schloβgesessene) z pierwszym zamkiem w Kie?pinie. Z tego miejsca te? wywodzi?a si? tzw. kie?pi?ska linia rodu. Ród Manteufflów, w ?redniowieczu, wyda? licznych przedstawicieli trudni?cych si? rozbojem. „Ci wr?cz nie ludzie, lecz okropni zbójcy, diab?ami zwani”, tak okre?li? ich w 1518 roku Jan Bugenhagen.

Willeke (Wilke, Wilhelm) Manteuffel z Kie?pina, znany od 1401 roku, kiedy to zaci?gn?? si? do s?u?by w Zakonie Krzy?ackim, zas?yn??  z organizowania rozbójniczych napadów w zachodniej cz??ci ksi?stwa pomorskiego i na terenie w?adztwa biskupiego w Kamieniu. Wiele o wspólnocie rodowej coraz liczniejszych Manteufflów mówi akt z 20 lutego 1417 roku, w którym m.in. Henning syn Wilkina z  Kie?pina oraz Klaus ze ?wiecia (Schwedt), pod przysi?g? zobowi?zuj? si? radzie Trzebiatowa wystrzega? si? odwetu, gdy ona zwolni z wi?zienia Gerda Manteuffla i innych uwi?zionych za zabicie mieszczanina trzebiatowskiego.

Widoczny wa? grodziska
Widoczny wa? grodziska.
 

         W 1432 roku zakonnicy z klasztoru w Bia?obokach przeprowadzili zbrojn? akcje przeciwko rozbójniczemu o?rodkowi Manteufflów z zamku w Kie?pinie, podczas której zabito Henryka Manteuffla. Po zaj?ciu zamku i uj?ciu    wielu do niewoli, zamek do cna zniszczyli mieszczanie z Trzebiatowa i Ko?obrzegu. Zamek rozebrano, a uzyskana ceg?? przeznaczono na budow? Bramy Ko?obrzeskiej w Trzebiatowie. W 1440 roku Kie?pino (zamek) by?o ju? odbudowane, a Miko?aj Manteuffel zwie si?  z Nowego Kie?pina (Neu Kölpin). Na tej dacie ko?cz? opis historii rodu Manteuffel oraz ich zamku w Kie?pinie (grodziska Starnin). W nast?pnych wiekach, ród ten wyda? wielu znanych przedstawicieli, którzy uczestniczyli w ?yciu publicznym pa?stwa niemieckiego, ale równie? i polskiego. Cz?onkowie tego rodu do ko?ca XIX wieku w istotny sposób wpisali si? w histori? miejscowo?ci le??cych w naszej gminie (zobacz histori? Gorawina, Drozdowa, Starnina i innych miejscowo?ci, które opisa? T.Dach w poprzednich numerach biuletynu „Puls Rymania” oraz w artyku?ach na www.gorawino.net).

 Wiecej zdje? dawnego grodziska Starnin znajdziesz w "galerii foto"

 

?ród?a:

- E.Rymar, Posiad?o?ci zachodniopomorskich Manteufflów w ?redniowieczu (XII-XVI),

- K.Kalita-Skwirzy?ska, ?redniowieczne obwarowania miejskie Trzebiatowa, 

-"Monatsbla?tter" -1902

- herb rodu Manteuffel - http://herby.machura.slupsk.pl/