Petrykozy - nazwa miejscowo?ci.
Autor: Tadeusz Dach   

Ju? z 1276 roku pochodzi informacja o miejscowo?ci Putrecolze. Nie znamy dzi? dok?adnie jej po?ozenia.  Miejscowo?? ta mia?a by? z lokalizowana  na zachód od Karlina. Pó?niej przyj?to, ?e jest to jednak pierwsza nazwa obecnych Petrykoz. 

M. Vollack wymienia nazw? tej miejscowo?ci, jako Althof („Das Kolberger Land”, stwierdza te?, ?e za?o?yli t? miejscowo?? niemieccy koloni?ci.. Na mapie Lubinusa z 1618 roku miejacowo?? okre?lono, jako Oldenhoff.

A. Chludzi?ski („Nazwy miejscowe powiatu ko?obrzeskiego”, t?umaczy, ?e nazwa niemiecka Althof pochodzi od przymiotnika „stary” (alt) oraz rzeczownika „dwór, gospodarstwo” (Hof). Powy?sze ?wiadczy o tym, ?e w tym miejscu istania?a kiedy? jaka? osada wcze?niejsza, starsza. Koloni?ci niemieccy ( XII – XIII wiek)  przybywaj?c na dawne tereny s?owia?skie osiedlali si? w nowych miejscowo?ciach lub te? wypierali dawnych mieszka?ców z ich miejscowo?ci. Nazwa Althof  mówi nam , ?e musia?a tam istnie? osada wcze?niejsza, by? mo?e wspominana ju? miejscowo?? Putrecolze.

Na przestrzeni wieków, miejscowo?? ta przybiera?a ró?ne nazwy:

- 1276 – Putrecolze,

- 1604 – Althof,

- 1618 – Oldenhoff,

-             Althof  b. Schwedt,

- 1945 – 1950 – Iwin,

- 1945 – 1950 – ?win,

- 1946 – Petrykozy.

Po II wojnie ?wiatowej, miejscowo?? nazwano, jako Iwin oraz ?win ( „S?ownik wspó?czesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przej?ciowymi z lat 1945-1948” pod red. T. Bia?eckiego). Trudno jest wyt?umaczy? skad pochodz? te nazwy.

Wspomniany A. Chludzi?ski t?umaczy nazw? Iwin od nazwy wierzby iwa. Natomiast nazwa ?win jest, wed?ug niego, trudna do wyt?umaczenia i okre?la to, jako przyk?ad b??dnego s?owotwórstwa przy tworzeniu nazw miejscowo?ci.

Ju? w 1946 roku utworzono nazw?, jako Petrykozy. Zosta?a ona jednak zniekszta?cona  w stosunku do orygina?u. A. Chludzi?ski, stwierdza, ?e Potrikolce, to po??czenie czasownika „patrze?” z nazw? pospolit? „kolec”. Mo?na te? t?umaczy? pierwszy cz?on nazwy, jako „po trzy”. Znane s? w Polsce miejscowo?ci z takim cz?onem w swojej nazwie. Przytaczaj?c dalej tego autora, opisujacego nazwy miejscowo?ci, prawdopodobnie wzorowano si? na podobnych nazwach innych miejscowo?ci. Nazw? Piotrukozy nosi 7 miejscowo?ci w Polsce. S? te? Petrukozy (wcze?niej Potrukozy) ko?o Piotrkowa, lub te? Petrykozy ( wcze?niej Potrykozy) ko?o Ciechanowa i P?ocka. Jest to „nazwa typu rodowego z nieuzasadnionym etymologicznie odwo?aniem do nazwy osobowej Piotr, P(i)etr i rzeczownika koza” (A. Chludzi?ski).

Na zako?czenie przytoczmy formy pochodne:

- do/z Petrykoz lub Petrykozów,

- w Petrykozach,

- przymiotnik : petrykoski,

- nazwa mieszka?ca: petrykozianin,

- nazwa mieszkanki: petrykozianka.

 


Opracowano na podstawie:

 A. Chludzi?ski, Nazwy miejscowe powiatu ko?obrzeskiego, 2009,

M. Vollack, Das Kolberger Land. Seine Städte und Dorfer. Ein pommersches

   Heimatbuch, 1999,

Mapa E.Lubinusa, 1618,